Giáo sư Y Sinh người Việt và phương pháp điều trị ung thư máu cấp tính

Thuốc điều trị ung thư bằng phương pháp miễn dịch đã vươn lên chiếm tỷ lệ cao nhất trong các thử nghiệm lâm sàng và tiền lâm sàng hiện tại tại Mỹ. Tuy nhiên, làm thế nào để đưa được các phác đồ điều trị này về Việt Nam điều trị cho các bệnh nhân với chi phí hợp lý và phổ thông?

Đây là tâm tư trăn trở của GS Nguyễn Đăng Hùng – nhà khoa học của Việt Nam 36 tuổi được phong hàm giáo sư y sinh học tại Mỹ nhờ có hàng chục công trình nghiên cứu về ung thư, đặc biệt là trong lĩnh vực điều trị ung thư bằng phương pháp miễn dịch.

Trăn trở với điều trị ung thư bằng phương pháp miễn dịch

Nguyễn Đăng Hùng lấy bằng tiến sĩ hóa sinh tại Hàn Quốc năm 2012, làm nghiên cứu sau tiến sĩ về điều trị ung thư bằng liệu pháp miễn dịch ở Trường Đại học Y khoa Nam Carolina (Medical University of South Carolina năm 2012 – 2019). Hiện tại, anh đang làm giáo sư tại Đại học Central Florida (University of Central Florida) tại Mỹ.

“Khi ở Hàn Quốc, GS hướng dẫn tôi làm khóa luận tiến sĩ là Sok Dai Eun – người đã dành gần hết thời gian mỗi ngày của mình cho khoa học. Tôi cũng vậy, suốt ngày ở phòng lab, người ta gọi tôi là Hùng Sok. Khi làm xong khóa luận, có những lời mời tôi đi nghiên cứu tiếp ở châu Âu và Mỹ, nhưng GS Sok đã khuyên tôi đi Mỹ, ông nghĩ ở đó có môi trường nghiên cứu phù hợp với tôi”.

Giáo sư Y Sinh người Việt và phương pháp điều trị ung thư máu cấp tính
GS. Nguyễn Đăng Hùng (áo len đen bên trái). Ảnh: NVCC

Anh đã tham gia vào nhóm nghiên cứu chế tạo ra vancine chống lại ung thư và các bệnh tự miễn sử dụng tế bào tua (Dendritic cells) biểu hiện các ligand tác động lên các thụ thể ức chế và kích hoạt trên tế bào lympho. Sau đó, anh tiếp tục tham gia nghiên cứu về phương pháp cấy ghép tủy để điều trị ung thư. Lúc bấy giờ, tổng số ca cấy ghép ở Mỹ vào khoảng 8.000 ca. Trung tâm của GS Nguyễn Đăng Hùng tiến hành khoảng 120 ca hằng năm.

Với nền tảng kiến thức vững chắc về hóa sinh và chuyển hóa tế bào, cùng với mong ước về một liệu pháp có thể mang lại hy vọng sống cho nhiều bệnh nhân ung thư ở Việt Nam, GS Nguyễn Đăng Hùng là một trong những nhà khoa học đầu tiên công bố rất chi tiết về đặc tính chuyển hóa của tế bào lympho sau khi được cấy vào cơ thể bệnh nhân ung thư.

Nghiên cứu của anh có tầm ảnh hưởng rất lớn và được đánh giá cao bởi cộng sự vì đã cung cấp rất nhiều đích tác động làm nền tảng cho sự phát triển các thuốc chống lại quá trình thải ghép và các tác dụng không mong muốn, đồng thời tăng cường tác dụng chống ung thư của liệu pháp tế bào gốc. Công trình nghiên cứu này là một trong những công trình nghiên cứu tiêu biểu đã được xuất bản trên tạp chí của Hiệp hội Y học thực hành Mỹ (Journal of Clinical Investigation, chỉ số ảnh hưởng 13.25) vào năm 2016.

GS Nguyễn Đăng Hùng tiếp tục phát hiện ra rằng quá trình thực bào (autophagy) trên tế bào tua có vai trò lớn trong duy trì tác dụng chống ung thư của liệu pháp cấy ghép tế bào gốc. Kết quả của nghiên cứu này được xuất bản trên tạp chí JCI Insight 12 năm 2019 và thu hút được sự quan tâm của nhiều công ty dược phẩm tại Mỹ.

Với sự phát triển đến chóng mặt của liệu pháp điều trị ung thư tại Mỹ, anh tham gia vào đội ngũ nhà khoa học nghiên cứu về phương pháp điều trị ung thư thế hệ mới nhất gọi là phương pháp điều trị ung thư miễn dịch (Cancer Immunotherapy) tại một trong 72 trung tâm được chứng nhận bởi Chính phủ Mỹ có tên là Hollings Cancer Center.

Làm sao để có thể mang các thành tựu nghiên cứu ung thư từ Mỹ áp dụng về Việt Nam là một câu hỏi rất hóc búa. Rất rất nhiều người thân của anh đã ra đi, mà không có cơ hội được sử dụng các liệu pháp tiên tiến này. Làm thế nào để có thể cho bệnh nhân ung thư cơ hội sống là câu hỏi cần giải đáp. Muốn làm được điều này, GS Hùng đã ấp ủ một kế hoạch dài hơi và bài bản để có thể phát triển liệu pháp mới ngay tại Việt Nam. Anh đã chọn trường University of Central Florida là nơi mở phòng thí nghiệm riêng của mình vì nơi đây cho anh mọi điều kiện (một quỹ khởi nghiệp rất lớn) để phát triển một chương trình ung thư miễn dịch hiệu quả và toàn diện nhất.

Tìm cơ hội hợp tác và chuyển giao kỹ thuật tại Việt Nam

GS Nguyễn Đăng Hùng đang mong muốn đưa các tiến sĩ VN tới Mỹ học sau tiến sĩ và nghiên cứu điều trị ung thư trong vòng từ 2-10 năm, ngoài phòng thí nghiệm Hùng Nguyễn còn có các phòng thí nghiệm do các nhà khoa học y sinh gốc Việt khác hỗ trợ.

“Phương pháp thì có thể lạc hậu sau một thời gian, nhưng nếu có đủ hệ thống nhân lực thì sẽ luôn cập nhật được kỹ thuật y khoa mới để điều trị cho bệnh nhân Việt Nam” – GS Nguyễn Đăng Hùng chia sẻ.

Hiện người ta đã định danh được tới 136 loại ung thư. Giờ đây tại Mỹ, việc sử dụng liệu pháp CAR-T cells cho bệnh nhân ung thư máu cấp tính đã có đáp ứng rất tốt, bệnh nhân sống thêm được 14-15 năm chưa phát hiện tái phát; liệu pháp điều hòa ức chế ngược tỉ lệ đáp ứng là 50%, liệu pháp truyền tế bào gốc tỉ lệ có đáp ứng khoảng 30%.

“Hiện tại, chi phí cho một quá trình điều trị cho bệnh nhân ung thư máu theo liệu pháp CAR-T là vào khoảng 300 nghìn USD và liệu pháp điều trị bằng ức chế thụ thể PD-1 hoặc CTLA-4 cũng rất đắt đỏ. Để giảm chi phí và có thể mang lại hy vọng cho nhiều bệnh nhân chúng ta nên có một hệ thống điều trị được thiết lập ở Việt Nam”, GS. Hùng cho hay.

Với kiến thức và kinh nghiệm về liệu pháp miễn dịch, GS. Hùng mong muốn thiết lập một trung tâm nghiên cứu về ung thư miễn dịch và xây dựng ngân hàng tế bào gốc với chức năng đào tạo các nhà nghiên cứu tương lai. Trung tâm này sẽ giữ liên kết với các trường đại học và bệnh viện đang nghiên cứu.

Giáo sư Y Sinh người Việt và phương pháp điều trị ung thư máu cấp tính
GS Hùng cùng GS Chrystal Paulos ở Mỹ. Bà là giáo sư hàng đầu về miễn dịch học điều trị ung thư – Ảnh: NVCC

Hành trình dài của anh đã có thành công bước đầu, anh đã là một trong số ít ỏi các nhà khoa học được công nhận học hàm giáo sư y học sau 7 năm đến Mỹ, được cấp ngân sách chủ trì một phòng thí nghiệm và lần này trở về VN, anh đang tuyển chọn 2 ứng viên tới Mỹ học sau tiến sĩ, học bổng sẽ do Phòng thí nghiệm Hùng Nguyễn (do anh chủ trì) cấp.

GS Nguyễn Đăng Hùng đã xuất bản hơn 30 bài báo khoa học và hơn 40 posters. Anh đã giành được nhiều giải thưởng của Hiệp hội Huyết học Mỹ (American Society of Hematology), Hiệp hội Phát triển khoa học Mỹ (American Association for Advancement of Science), và bộ y tế Mỹ (NIH).

Anh làm phản biện cho nhiều tạp chí chuyên ngành uy tín như: Journal of Transplantation (SSN: 1600-6143), Frontiers in Immunology (ISSN, 1664-3224), Theranostics (ISSN: 1838-7640), Journal of Immunology Research and Therapy (ISSN: 2472-727X), Experimental Hematology & Oncology (ISSN 2162-3619), BMC Cancer (ISSN: 1471-2407).

Con đường Y Sinh học Việt Nam

“Tôi đã học được một điều là nếu thất bại thì lại đứng lên để làm lại từ đầu. Các bạn trẻ học ngành y sinh trong nước hiện nay hơn chúng tôi ngày xưa về ngoại ngữ, về Internet. Chỉ cần có thêm niềm đam mê. Việc của chúng tôi là thắp lên niềm đam mê với khoa học ở các bạn trẻ và cùng nhau làm điều gì đó cho quê hương”. GS Nguyễn Đăng Hùng

Hiện nay ở Việt Nam, do đặc thù của nhóm ngành, chỉ có các trường đại học nghiên cứu chất lượng cao mới đủ điều kiện cơ sở vật chất và nhân lực để đào tạo chuyên ngành Khoa học Y Sinh.

Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt – Anh là cơ sở giáo dục đại học Quốc tế thuộc Đại học Đà Nẵng, được thành lập từ sự liên kết giữa 2 chính phủ Việt Nam và Vương quốc Anh. Dưới sự hỗ trợ của Đại học Aston của Vương quốc Anh và Đại học Đà Nẵng, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt Anh đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt mở chương trình đào tạo cử nhân Khoa học Y Sinh từ năm 2016.

Đây là chương trình chất lượng quốc tế đầu tiên được mở ở Việt Nam, được phối hợp để đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức chuyên sâu về sinh học hiện đại cũng như y học lâm sàng và cận lâm sàng để thực hiện phát triển những kĩ thuật y tế mới.

MỤC TIÊU ĐÀO TẠO NGÀNH KHOA HỌC Y SINH tại VNUK

  • Các kiến thức, nguyên tắc cơ bản và chuyên sâu về khoa học sự sống: hóa sinh, sinh học phân tử, di truyền, vi sinh, sinh học tế bào và các kiến thức cận lâm sàng quan trọng khác; cùng với các kiến thức bổ trợ hiện đại như toán học trong Y Sinh học, tin sinh học.
  • Nền tảng kiến thức vững chắc và kỹ năng làm việc đa dạng cùng khả năng vận dụng các kiến thức, phương pháp và kỹ năng này để giải quyết các vấn đề thực tế của Y Sinh học thông qua các cách tiếp cận mới, linh hoạt, có khả năng thay đổi và điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh hiện đại.
  • Các kỹ năng học thuật và chuyển giao trí tuệ giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp tạo ra những đóng góp giá trị trong công việc cũng như cho cộng đồng, và thúc đẩy họ có tư duy tích cực về định hướng phát triển và học tập trọn đời của bản thân.
  • Khả năng sử dụng tiếng Anh hiệu quả trong giao tiếp và làm việc.
  • Hiểu biết về các khía cạnh đạo đức trong Y Sinh học. Đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết giữa các sinh viên. Rèn luyện thái độ và tinh thần làm việc tốt, chuyên nghiệp.

Tin tổng hợp theo TTO & NDĐT

Please follow and like us:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Open

Close